Μοναστήρι Αγίου Νικολάου Λεμονιών Σαλαμίνα

Στην ελληνική επανάσταση του 1821 αποτελούσε καταφύγιο για τους Έλληνες πολεμιστές

To μοναστήρι έχει μεγάλη ιστορία και σημαντική προσφορά στους εθνικούς αγώνες.

Βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νησιού, στο δάσος του βουνού «Σταυρός», ανάμεσα στο Αιάντειο και τα Κανάκια και περιβάλλεται από τείχος.

Ένα άλλο σημείο αναφοράς είναι η πανοραμική θέα που παρουσιάζει το ίδιο το μοναστήρι στον επισκέπτη που πλησιάζει, κατευθυνόμενος προς τα Κανάκια. Η μονή δεσπόζει στο πλάτωμα που βρίσκεται, το οποίο είναι πιο χαμηλά από το δρόμο, αλλά πάλι είναι αρκετά ψηλά, ώστε να έχει μοναδική θέα προς τη θάλασσα.

Πρόκειται για έναν άγνωστο θησαυρό προς τους επισκέπτες του νησιού,που κρύβει η Σαλαμίνα.

Είναι άγνωστος ο χρόνος που χτίστηκε. Μια χρονολογία στη βάση του κωδωνοστασίου αναφέρει(1742), αλλά δεν είναι σαφές αν πρόκειται για τη χρονολογία ανέγερσης ή ανακαίνισης της Μονής.

Οι λεμονιές του Ευδόκιου

Η αρχική ονομασία της Μονής ήταν «Άγιος Νικόλαος στο Κανάκιανη». Το όνομα «Άγιος Νικόλαος Λεμονιών» οφείλεται στις πολλές λεμονιές που είχε φυτέψει ο τότε ηγούμενος της Μονής Ευδόκιος, γύρω στο 1800. Αυτού του είδους τα δέντρα ήταν τα μοναδικά στο νησί εκείνη την εποχή.

Ό ναός είναι χτισμένος σε ρυθμό μονόκλιτο βασιλικό.

Πολλές αγιογραφίες έχει φιλοτεχνήσει ένας από τους σημαντικότερους αγιογράφους της Σαλαμίνας, ο Δημήτριος Ανδριανός, ο οποίος ήταν λαϊκός εγκαταστάθηκε εδώ όταν πια η Μονή είχε ερημώσει. Το έργο του συνέχισε ο γιος του Νικόλαος. Έργα και των δύο κοσμούν αρκετούς ναούς του νησιού.

Αρχικά ήταν ανδρώα η μονή. Στη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης οι μοναχοί παρείχαν στέγη, τροφή και γενικά κάθε διευκόλυνση στους επαναστάτες. Εδώ έβρισκαν καταφύγιο ο οπλαρχηγός Χοντρινικόλας Γκριτζιώτης και τα παλικάρια του. Επίσης, στη μονή φιλοξενούνταν πολλοί κατατρεγμένοι από τους Τούρκους. Οι δαπάνες για τη συντήρηση τόσων ανθρώπων την εξάντλησαν οικονομικά.

Όταν ιδρύθηκε το ελληνικό κράτος, με βασιλικό διάταγμα του 1833, αποφασίστηκε να καταργηθούν κάποια μοναστήρια που δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να αυτοσυντηρηθούν. Η ακίνητη περιουσία τους εκποιήθηκε. Σ΄ αυτό το διάταγμα περιλαμβανόταν και η Μονή του Αγίου Νικολάου και διαλύθηκε.

Μετά την τυπική διάλυσή της, κάποιοι μοναχοί αλλά και λαϊκοί εγκαταστάθηκαν κατά καιρούς εδώ. Το δάσος της περιοχής –πρόκειται για το μεγαλύτερο της δυτικής Αττικής– προσέφερε ρετσίνα σε μεγάλες ποσότητες και αποτελούσε τρόπο επιβίωσης για τους «ρετσινάδες». Η ρετσίνα αποτελούσε βασική ύλη για τη στεγανοποίηση των πλοίων και, σύμφωνα με την παράδοση, ήταν ένας από τους λόγους που οι Τούρκοι είχαν δώσει κάποια προνόμια στη Σαλαμίνα.

Μετά τη μικρασιατική καταστροφή ήρθαν  κάποιες μοναχές, αλλά η επιβίωση ήταν πολύ δύσκολη και η μονή ερήμωσε πάλι.Το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Εγκαταστάθηκαν δύο ηλικιωμένες μοναχές, αλλά όταν έφυγαν από τη ζωή δεν υπήρχε διαδοχή.

Η μονή επανιδρύθηκε επίσημα το 1966, δηλαδή 132 χρόνια αφού διαλύθηκε, ως γυναικεία. Από τότε λειτουργεί κανονικά, αλλά με λίγες μοναχές που δυσκολεύονται να τη συντηρήσουν.

Εικόνες και διάκοσμος φθαρμένα από τους αιώνες δημιουργούν μια κατανυκτική ατμόσφαιρα στη Μονή σήμερα που δεν βρίσκεις την πολυτέλεια των «δημοφιλών» προσκυνημάτων σε άλλα μέρη της πατρίδας μας.

Κρυμμένο μέσα στο πράσινο, λίγο παρακάτω από το μοναστήρι βρίσκεται το ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη που χρονολογείται από τα τέλη του 10ου αιώνα. Εδώ βρίσκονται και οι τάφοι των ανδρών μοναχών της μονής.

Ο θρύλος με τα «μπουριά»

Ένας θρύλος συνοδεύει αυτό το μοναστήρι. Στην αυλή του υπάρχει το καταβάσιο που πολλοί το συνδέουν με τον αρχαίο ναό της Εκάτης που υπήρχε στην περιοχή, αλλά και με το παλάτι του Αίαντα. Ο θρύλος λέει ότι μπορεί να συνδεόταν με στοές και με τη σπηλιά του Ευριπίδη, ακόμα και ότι κάποια στοά περνάει κάτω από τη θάλασσα και φτάνει στη Στυμφαλία. Αυτές τις στοές οι ντόπιοι τις αποκαλούσαν «μπουριά». Σήμερα οι δίοδοι, αν υπήρχαν, έχουν καταστραφεί.

Ακόμη θεωρούν ότι επρόκειτο για μυστική διέξοδο προς τη θάλασσα, ώστε  να μπορούν να διαφεύγουν οι μοναχοί σε περίπτωση εφόδου από Τούρκους ή πειρατές.

Μπορεί επίσης να σας αρέσει Περισσότερα από τον συγγραφέα

Αφήστε μια απάντηση

Read previous post:
Τα ψάρια προστατεύουν από τον καρκίνο του εντέρου
Μύθοι και αλήθειες για τα Ωμέγα 3

Τα Ωμέγα-3 ανήκουν στην ομάδα των λιπαρών οξέων και είναι ουσιώδη για την διατροφή.

Close